ՍՈՒՐԻՈՅ ԵՒ ԻՍՐԱՅԷԼԻ ՄԻՋԵՒ ԲԱՐՁՐ ՄԱԿԱՐԴԱԿԻ ԲԱՆԱԿՑՈՒԹԻՒՆՆԵՐ

Սուրիոյ եւ Իսրայէլի միջեւ վերջին օրերուն տեղի ունեցան բարձր մակարդակի վրայ բանակցութիւններ: Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու միջնորդութեամբ, Յորդանանի մէջ տեղի ունեցան այդ բանակցութիւնները, որոնց նպատակն էր լարուածութիւնը նուազեցնել Սուրիոյ դէմ Իսրայէլի վերջին յարձակումներէն յետոյ: Պաշտօնական աղբիւրներու հաղորդումներով՝ բանակցութիւնները կեդրոնացան Իսրայէլի հարուածներուն, ձերբակալութիւններուն եւ թիրախային գործողութիւններուն վրայ՝ անոնց դադրեցման գործնական դրութիւններով, ինչպէս նաեւ անվտանգութեան համաձայնագրի շուրջ բանակցութիւնները վերսկսելու հարցերով հանդերձ: Արդարեւ, այդ համաձայնագիրը կրնայ հիմք ստեղծել ապագային աւելի լայն պայմանաւորուածութեան հասնելու համար: 

Կողմերը քննարկեցին նաեւ Իսրայէլի եւ Թուրքիոյ միջեւ առկայ լարուածութիւնը մեղմացնելու եւ անոնց միջեւ մրցակցութիւնը դէպի Սուրիոյ տարածքը չտարածելու ուղղութեամբ ձեռնարկուած ջանքերը: 

Բանակցութիւններուն առթիւ Սուրիա յայտարարեց, որ իր առաջնահերթ խնդիրները կը մնան Իսրայէլի ուժերու դուրս բերումը եւ 1974 թուականի ուժերու անջատման համաձայնագրի ամբողջական վերականգնումը: 

Սուրիա նաեւ Իսրայէլի պատուիրակութեան նկատառման յանձնած է, որ չ՚ընդունիր այնպիսի պայմանաւորուածութիւններ, որոնք կը սահմանափակեն իր զինեալ ուժերը վերականգնելն ու զարգացնելը, ինչպէս նաեւ իր դաշինքներն ու գործընկերութիւնները որոշելու իրաւունքը: 

Բանակցութիւններուն առթիւ Սուրիա կրկին ընդգծեց, որ Իսրայէլի կողմէ բռնագրաւուած Կոլանի բարձրունքները Սուրիոյ տարածքներն են: Յամենայնդէպս, նշուած է, որ տարածաշրջանի վերջնական կարգավիճակի շուրջ քննարկումներուն համար տակաւին ժամանակը կանուխ է: 

Սուրիոյ արտաքին գործոց նախարար Էսաատ Շէյպանի վերջին օրերուն «Րէօյթըրզ» գործակալութեան տուած հարցազրոյցին մէջ յայտնած էր, որ Դամասկոս կ՚ակնկալէ, թէ Թել Աւիւի հետ անվտանգութեան շուրջ բանակցութիւնները շուտով կը վերսկսիկն: Ան թէեւ նշած էր, որ երկու կողմերու միջեւ առկայ է վստահութեան պակաս: Բանակցութիւնները դադարեցուած են Իրանի դէմ պատերազմի սկսելէն յետոյ: Շէյպանիի խօսքով՝ Սուրիա ամբողջութեամբ դադրեցուցած է կապը Իսրայէլի հետ անցեալ շաբաթուան հարուածներէն յետոյ: Ան ընգծած է նաեւ, որ տարուայ սկզբին կողմերը թուղթի վրայ համաձայնութեան հասած էին գրեթէ ամէն ինչի շուրջ՝ ներառեալ Սուրիոյ հարաւին անվտանգութեան գօտիներու ստեղծումը: Սակայն, Սուրիա կը կասկածի, թէ Իսրայէլ պատրաստ է իրականացնել այդ համաձայնագիրը:

Շէյպանիի եւ ՄՈՍՍԱՏ-ի ղեկեվար Ռոման Կոֆմանի նախընթաց օրուան հանդիպման առընթեր, դիւանագիտական ջանքերը կ՚ընդգրկեն նաեւ այլ ուղղութիւններ։ Սուրիոյ գծով ԱՄՆ-ի յատուկ ներկայացուցիչ եւ Անգարայի մօտ դեսպան Թոմ Պարաք յայտնած էր, որ կարեւորութիւն կը ներկայացնէ երկխօսութեան ապահովուիլն ու հակամարտութիւնները կանխելու դրութեան մը ստեղծուիլը՝ Թուրքիոյ, Իսրայէլի եւ Սուրիոյ միջեւ։

Երեքշաբթի, Օգոստոս 25, 2026