ՄԱՐԴԻԿ ԻՆՉՈ՞Ւ ԹԱՆԳԱՐԱՆ Կ՚ԱՅՑԵԼԵՆ

Այս արագընթաց աշխարհին մէջ մարդիկ յաճախ կորսնցուցած են անցեալին հետ իրենց կապը։ Ամէն օր նոր տեղեկութիւններ, նոր պատկերներ եւ նոր փորձառութիւններ կը լեցնեն մեր կեանքը, սակայն, մարդ միայն ներկան ապրելով չի կրնար ամբողջական ըլլալ։ Անոր ինքնութիւնը, յիշողութիւնը եւ մշակոյթը արմատներ ունին անցեալի մէջ։ Ահա, թէ ինչու թանգարանները կարեւոր դեր կը խաղան մարդկային կեանքին մէջ։ Անոնք միայն հին իրերու պահեստներ չեն, այլ յիշողութեան, գիտելիքի եւ մշակոյթի կենդանի տուներ են։ Թանգարան այցելելը մարդուն կը պարգեւէ բազմաթիւ արժէքներ՝ մտաւոր, հոգեւոր եւ մշակութային։

Նախ եւ առաջ, թանգարանները մարդուն կը ծանօթացնեն պատմութիւն։ Դպրոցական գիրքերուն մէջ կարդացուած դէպքերը երբեմն հեռու եւ անիրական կրնան թուիլ, սակայն, երբ մարդը իր աչքերով կը տեսնէ հին ձեռագիր մը, դարաւոր զէնք մը կամ պատմական իրադարձութեան մը հետ կապուած առարկայ մը, պատմութիւնը կը դառնայ աւելի կենդանի եւ շօշափելի։ Ան կը հասկնայ, թէ անցեալի մարդիկ ալ իրեն նման երազներ, վախեր, յոյսեր եւ պայքարներ ունեցած են։ Այս գիտակցութիւնը աւելի խոր կապ կը ստեղծէ մարդկութեան ընդհանուր պատմութեան հետ։

Թանգարանները նաեւ կը զարգացնեն գիտելիքը։ Անոնք միայն պատմական նիւթեր չեն ներկայացներ։ Կան արուեստի, բնագիտութեան, հնագիտութեան, ազգագրութեան եւ գիտութեան նուիրուած թանգարաններ։ Ամէն մէկ այցելութիւն նոր բան մը կը սորվեցնէ մարդուն։ Երբեմն ցուցանմոյշ մը կրնայ հետաքրքրութիւն արթնցնել եւ մարդը մղել աւելի խոր ուսումնասիրութիւններու։ Այս կերպով թանգարանները կը խրախուսեն ուսումնառութիւնը եւ մտաւոր հետաքրքրասիրութիւնը։

Արուեստի թանգարանները առանձնայատուկ ազդեցութիւն ունին մարդու հոգեկան աշխարհին վրայ։ Մեծ նկարիչներու, քանդակագործներու եւ ստեղծագործ արուեստագէտներու գործերը դիտելով՝ մարդ կը սորվի տեսնել գեղեցկութիւնը տարբեր աչքերով։ Արուեստը միայն տեսանելի իրողութիւններու պատճէնը չէ. ան նաեւ զգացումներու, գաղափարներու եւ մարդկային փորձառութեան արտայայտութիւնն է։ Թանգարանի խաղաղ սրահներուն մէջ մարդ յաճախ կը հանդիպի ո՛չ միայն արուեստի գործերու, այլեւ ինքն իրեն։ Ան կը մտածէ, կը զգայ եւ կը վերագտնէ իր ներաշխարհը։

Թանգարան այցելելը նաեւ համբերութիւն եւ դիտողականութիւն կը սորվեցնէ։ Մեր ժամանակներուն մարդիկ սորված են ամէն ինչ արագ սպառելու։ Ընկերային ցանցերու մէջ պատկերները քանի մը վայրկեանէն կը փոխուին ուրիշ պատկերներով։ Թանգարանը, սակայն, այլ փորձառութիւն մըն է։ Հոն մարդը կը կանգնի մէկ նկարի կամ առարկայի առջեւ եւ ժամանակ կը տրամադրէ զայն հասկնալու համար։ Այս ընթացքը կը զարգացնէ ուշադրութիւնը եւ խոր մտածելու կարողութիւնը։

Աւելի՛ն, թանգարանները մշակութային ինքնութեան պահպանման կարեւոր վայրեր են։ Ժողովուրդներու պատմութիւնը, աւանդութիւնները, լեզուն եւ կենցաղը շատ անգամ թանգարաններուն մէջ կը պահպանուին։ Երբ մէկը կը տեսնէ իր նախնիներուն պատկանած իրեր, տարազներ կամ մշակութային ժառանգութիւն, ան աւելի լաւ կը հասկնայ իր արմատները։ Իսկ ուրիշ ժողովուրդներու մշակոյթներուն ծանօթանալով՝ կը զարգանայ յարգանքը տարբերութիւններու հանդէպ։ Այս ձեւով թանգարանները կամուրջներ կը կառուցեն ժողովուրդներու միջեւ։

Թանգարանները նաեւ ներշնչման աղբիւր են։ Բազմաթիւ գրողներ, արուեստագէտներ, գիտնականներ եւ ուսանողներ նոր գաղափարներ գտած են թանգարաններու մէջ։ Անցեալի մեծ ստեղծագործութիւնները կը յիշեցնեն, թէ մարդկային միտքը անսահման կարողութիւններ ունի։ Անոնք կը քաջալերեն մարդը, որպէսզի ինքն ալ ստեղծէ, մտածէ եւ նոր ուղիներ փնտռէ։

Վերջապէս, թանգարան այցելելը հոգեւոր ճամբորդութիւն մըն է։ Ան մեզ կը հեռացնէ առօրեայի աղմուկէն եւ կը տանի դէպի ժամանակի խորքերը։ Թանգարանի սրահներուն մէջ մարդ կը հանդիպի դարերու ընթացքին ապրած անհատներու հետ, կը լսէ անոնց պատմութիւնները եւ կը խորհի սեփական կեանքին մասին։ Այդ հանդիպումը ո՛չ միայն գիտելիք կու տայ, այլեւ իմաստութիւն։

Արդ, թանգարան այցելելը սովորական ժամանց մը չէ։ Ան գիտելիքի, մշակոյթի, ինքնաճանաչման եւ հոգեւոր հարստացման միջոց մըն է։ Թանգարանները կը պահպանեն անցեալը, կը լուսաւորեն ներկան եւ կը ներշնչեն ապագան։ Անոնք մարդուն կը սորվեցնեն, թէ պատմութիւնը միայն կարդալու բան մը չէ, այլ ապրելու եւ հասկնալու փորձառութիւն մըն է։ Ուստի, թանգարան այցելելով մարդ աւելի լաւ կը ճանչնայ աշխարհը, ուրիշները եւ մանաւանդ՝ ինքն իրեն։

ՊԻԱՆՔԱ ՍԱՐԸԱՍԼԱՆ