ՀԱՄԱՅՆՔԱՅԻՆ ՎԱՐԺԱՐԱՆՆԵՐԷ ՆԵՐՍ ՀԻՒՐ ԱՇԱԿԵՐՏՆԵՐՈՒ ՀԱՐՑԻՆ ՇՈՒՐՋ ԼԱՒԱՏԵՍ ՍՊԱՍՈՒՄ

ERVAB-ի երէկուան ժողովին օրակարգի վրայ եկաւ՝ թրքահայ վարժարաններէ ներս հիւր աշակերտի կարգավիճակով ուսում ստացող տղոց վիճակը։ Ծանօթ է, որ խօսքը կը վերաբերի Հայաստանէն արտագաղթելով Իսթանպուլ հաստատուած ընտանիքներու դպրոցահասակ զաւակներուն, որոնք հիւր աշակերտի կարգավիճակով կը յաճախեն՝ թրքահայ փոքրամասնական համայնքային դպրոցները։ Վերջերս անոնց պարագային իշխանութիւններու կողմէ հաստատուած է արգելք մը, ինչ որ համայնքէն ներս վերածուած է թէժ օրակարգի։

ERVAB-ի ժողովէն առաջ, երէկ, այս հարցին շուրջ տեղի ունեցաւ՝ սահմանափակ մասնակիցներով խորհրդակցութիւն մը։ Այսպէս, Ամեն. Ս. Պատրիարք Հայրը, երեսփոխան Սեւան Սվաճըօղլու, ատենապետ Պետրոս Շիրինօղլու, քանի մը վարժարաններու հիմնադրի ներկայացուցիչներ կամ տնօրէններ շուրջ ժամ մը արժեւորեցին կացութիւնը։

Աւելի վերջ, ժողովի ընթացքին Շիրինօղլու եւ Սվաճըօղլու հակիրճ անդրադարձան այս նիւթին։ Անոնք յայտնեցին, որ այժմու վիճակը ստեղծուած է՝ կարգ մը թիւրիմացութիւններու հետեւանքով, որովհետեւ զանազան հարթութիւններու վրայ, համայնքի զանազան պատասխանատուներու կողմէ հիւր աշակերտներու թիւին վերաբերեալ ներկայացուած տեղեկութիւններուն մէջ հակասութիւններ յառաջացած են։ Ուստի, ժողովի ընթացքին նշուեցաւ, որ սա այդքան ալ խնդրայարոյց ու բարդ գործընթաց մը չէ եւ լաւատեսութիւն կայ լուծման ուղղութեամբ։

Ժողովի ընթացքին նշուեցաւ, որ համայնքային վարժարաններու պատասխանատուները ի վիճակի չեն եղած անմիջապէս, ստոյգ եւ համոզիչ ձեւով ներկայացնել՝ տուեալ հաստատութեան հիւր աշակերտի թիւը։

Յամենայնդէպս, երէկուան ժողովի ընթացքին այս նիւթի քննարկման շատ կարճ ժամանակ յատկացուեցաւ։ Առաջին տպաւորութիւնը այն էր, որ ժողովը այս հարցին վրայ պիտի կեդրոնանար, սակայն, ընթացիկ հարցերը եւ անոնցմով պայմանաւորուած փոթորկալից մթնոլորտը ստուեր ածեցին սոյն հարցին վրայ։

Թրքահայ ազգային-եկեղեցական կեանքէն ներս այս շրջանին հրատապ օրակարգ դարձած է՝ իշխանութիւններուն կողմէ փոքրամասնական համայնքային վարժարաններէ ներս հիւր աշակերտներու պարագային սահմանուած արգելքը։ Սա գործնականօրէն կը նշանակէ, որ Հայաստանէն արտագաղթած ընտանիքներու զաւակները պիտի չկարողանան յաճախել թրքահայ վարժարանները։ Անոնք արդէն դպրոցներէն ներս ունէին հիւրի կարգավիճակ, այսինքն առանց վկայական մը ունենալու հեռանկարին դպրոց կը յաճախէին, ինչ որ արդէն ինքնին անբաւարար էր։ Այդքանն ալ կարելի եղած էր իշխանութիւններու թոյլտուութեամբ։ Այժմ, դժբախտաբար, խնդրոյ առարկայ է յետընթաց մը։ Ըստ էութեան, առանց որեւէ պատճառաբանութեան՝ հիւրի կարգավիճակով աշակերտները կը զրկուին այդ հնարաւորութենէն։

Սոյն կարգադրութիւնը զարմանք յառաջացուցած է նաեւ այն առումով, որ հարցը օրակարգի վրայ եկած է՝ Ազգային կրթութեան նախարար Եուսուֆ Թեքինի եւ համայնքային շրջանակներու մօտաւոր անցեալի հանդիպումէն անմիջապէս վերջ։ Հարկ է աւելցնել, որ նախարարի այցելութեան ժամանակ այս հարցին շուրջ տատամսումներ եւ տարակարծութիւններ եղած են համայնքային վարիչներու միջեւ, ինչ որ այս փուլին ջուրի երես կ՚ելլէ՝ անպաշտօն լսումներու միջոցաւ։ Արդարեւ, կարգ մը համայնքային վարիչներ կողմնակից եղած են, որ համայնքային վարժարաններէ ներս հիւր աշակերտներու խնդիրը սկզբունքօրէն շօշափուի նախարարի ներկայութեամբ, սակայն, արգելք եղած են անոնք, որոնք հաւաքոյթի կազմակերպման գծով պատասխանատու եղած են։

Այժմ, համայնքային շրջանակները կը շարունակեն ջանքերը այս հարցին լուծում մը գտնելու համար։

Իրադարձութիւններու ընթացքը միշտ կը մնայ հանրային կարծիքի ուշադրութեան կիզակէտին՝ մանաւանդ, որ Հայաստանի եւ սփիւռքի լրատուամիջոցներն ալ արձագանգ կը հանդիսանան կացութեան։