Արխիւ
Հայաստանի ընդդիմութիւնը այս շրջանին դարձեալ կ՚աշխուժացնէ իր գործունէութիւնը՝ միշտ ձգտելով երկրէն ներս իշխանափոխութեան։ «Տաւուշը՝ յանուն հայրենիքի փրկութեան» շարժման հիման վրայ վերջին ամիսներուն սկսած եւ ամրան շրջանին միջոց մը դադար առած ընդդիմադիր շրջանակներու գործունէութիւնը ներկայիս վերստին թափ կը ստանայ։
Շաբաթավերջին, Հայաստանի Պատմութեան թանգարանէն ներս ցուցադրութեան դրուեցաւ Անահիտ աստուածուհիի պրոնզէ քանդակը, որ բրիտանական թանգարանի հաւաքածոյին մաս կը կազմէ։ Հայաստանի անկախութեան 33-րդ տարեդարձի օրուան զուգադիպեցաւ այս բացառիկ հնութեան ցուցադրութեան սկիզբը։
Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան երէկ աշխատանքային այցելութեամբ մեկնեցաւ Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ։ Մինչեւ սեպտեմբերի 27-ը պիտի շարունակուի իր ուղեւորութիւնը, որու շրջանակներէն ներս Նիկոլ Փաշինեան Նիւ Եորքի մէջ մասնակցութիւն պիտի բերէ ՄԱԿ-ի ընդհանուր ժողովի 79-րդ նստաշրջանի բացման փուլի բարձր մակարդակի հանդիպումներուն։
Խոր ցաւով վերահասու եղանք, թէ իր մահկանացուն կնքած է մեր համայնքի երէց սերունդի այնքան սիրուած եւ համատարած համակրանքի, յարգանքի արժանացած տիրական դէմքերէն մին՝
ՍԵԼՄԱ ԻՍՔԷՆՏԷՐԷՕԶ
Տասնամեակներ շարունակ թրքահայ ազգային-եկեղեցական կեանքի մղիչ ուժերէն մին եղած էր Սելմա Իսքէնտէրէօզ, որ իր լուսահոգի ամուսնոյն՝ Պերճ Իսքէնտէրէօզի հետ հաճելի ներկայութիւն կը համարուէր համայնքային զանազան տեսակի ձեռնարկներուն։
Պէյօղլուի Լուսաւորիչ դպրաց դաս-երգախումբը արդէն բացաւ նոր եղանակը։ Երէկ երեկոյեան, Ս. Երրորդութիւն եկեղեցւոյ մէջ տեղի ունեցաւ 2024-2025 շրջանի առաջին հաւաքը, որու ընթացքին դպրաց դասու նախագահ Տ. Յարութիւն Վրդ. Տամատեան իր օրհնութիւնը տուաւ երգչախումբի բոլոր անդամներուն։
Թուրքիոյ Հայոց Պատրիարք Ամեն. Տ. Սահակ Ս. Արք. Մաշալեան կը պատրաստուի այցելել Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածին։ Գումգաբուի աղբիւրները երէկ հաղորդեցին, որ յառաջիկայ շաբաթավերջին նախատեսուած Սրբալոյս Միւռոնի օրհնութեան եւ Սուրբ Էջմիածնի Մայր Տաճարի վերաօծման արարողութիւններուն մասնակցութիւն պիտի բերէ Ամեն. Ս. Պատրիարք Հայրը։
Ռուսաստանի արտաքին գործոց նախարարութեան բանբեր Մարիա Զախարովա տեղեկացուց, որ Հարաւային Կովկասի համար ձեւաւորուած «3+3» ձեւաչափով հարթակի անդամ երկիրներու արտաքին գործոց նախարարներուն հանդիպումը յառաջիկային նախատեսուած է Անգարայի մէջ։
Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան երէկ ընդունեց այն տեղական ներկայացուցիչները, որոնք սփիւռքի գլխաւոր յանձնաժողովին կողմէ իրենց համայնքներէն ներս պաշտօնի կոչուած են՝ որպէս տուեալ շրջանի ներկայացուցիչ։
Երեւանի ղեկավարութիւնը երէկ հիւրընկալեց Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու փոխ-պետական քարտուղարի տեղակալ Ճոշուա Հաքի կողմէ գլխաւորուած պատուիրակութիւնը։
ՏԻԳՐԱՆ ԳԱԲՈՅԵԱՆ
Հանքարդիւնաբերութիւնը շատ հին մարդկային գործունէութիւն մըն է եւ ան նախապատմական ժամանակաշրջանէն ի վեր առընչուած է տնտեսական ճիւղերուն կամ ինքնին տնտեսութեան հետ: Մարդ արարածին անհատական ու մանաւանդ հաւաքական կերպարի հիմնական դրսեւորումներէն մէկը տնտեսական ոլորտն է եւ այդ տնտեսութեան շարժիչ ուժը։
Պատրաստեց՝ ՎԱՐԱՆԴ ՔՈՐԹՄՈՍԵԱՆ
Շաբաթ օրուան նախորդ մեր երկու գրութիւնները նուիրած էին Եղիազար Մուրատեանին: Առաջինին մէջ ներկայացուցած էինք անոր կենսագրութիւնն ու գործունէութիւնը:
ՄԱՇՏՈՑ ՔԱՀԱՆԱՅ ԳԱԼՓԱՔՃԵԱՆ
Այսօրուան կրօնը նո՛յնն է քսանմէկ դար առաջ Քրիստոսի քարոզած կրօնին՝ մարմինով ալ բացատրուած հոգիի կրօնին, կամ ինչպէս սովորութիւն է եղած ըսել, այսօրուան կրօնն է «հաւատքի եւ գործի կրօն»ը, երկուքն ալ իրարու մէջ ձուլուած, իրարու ագուցուած, մէկը միւսով ամբողջացուած, կամ իրարմով բացատրուած։
ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ
Մինչեւ օրս բազմիցս բարձրաձայնած ենք սփիւռքի մէջ գրեթէ ամէն օր շարունակուող լեզուի նահանջի մասին. աւելի քան կէս դար հայ մամուլը իր մտահոգութիւնը յայտնած ու պէտք եղածէն շատ աւելի բարձրաձայնած է. սակայն այսօր կու գանք տարբեր մտահոգութեամբ. ո՛չ միայն սփիւռքի, հայրենիքի մէջ եւս վտանգուած է հայոց լեզուի ապագան:
ԱՐԱ ԳՕՉՈՒՆԵԱՆ
Երեւանի «Մերիտիան» կեդրոնի եռօրեայ աշխատանքի աւարտին մասնակիցները արձանագրեցին բազում հում միտքեր, որոնք յառաջիկայի կրնան հասարակաց յայտարարներու վերածուիլ ու կրնան խմորուիլ տեղական առանձնայատկութիւններու լոյսին տակ: Համահայկական հարթութեան վրայ հետզհետէ կը ձեւաւորուի նոր օրակարգ մը, որու առաջադրանքները կ՚ենթարդրեն առկայ տուեալներու պակասի յաղթահարումն ու թուային շտեմարաններու հաստատումը:
Համաշխարհային հայկական երկրորդ գագաթաժողովը երէկ եզրափակուեցաւ հեռանկարային սպասումներով: Հանրապետութեան անկախութեան տարեդարձին առթիւ մեծ ոգեւորութիւն:
Հայաստան-սփիւռք համագործակցութեան հորիզոնին վրայ կարեւոր նշանակութիւն կը ստանայ փոխադարձ պատասխանատուութիւններու չափաբաժնի հաւասարակշռումը բոլոր կենսական ուղղութիւններով:
Համազգային ձգտումներու արդի պատումն ու բանաձեւումները կը բիւրեղանան՝ մասնագիտական ներուժի արժեւորման եւ յաւակնոտ ու մրցունակ ներդրումային միջավայր մը ստեղծելու առանցքներուն շուրջ:
Հայաստանի Արտաքին գործոց նախարարութիւնը երէկ յայտարարութեամբ մը հանդէս եկաւ՝ Արցախի վերջնական հայաթափման առաջին տարելիցին առթիւ։ «Տարի մը առաջ, սեպտեմբերի 19-ին, Ատրպէյճանի կողմէ ռազմական յարձակման հետեւանքով Լեռնային Ղարաբաղի ամբողջ բնիկ բնակչութիւնը՝ աւելի քան 115 հազար հայ, քանի մը օրուան ընթացքին ստիպուած եղաւ լքել սեփական բնակավայրը։
ՊԻԱՆՔԱ ՍԱՐԸԱՍԼԱՆ
Նովայի ազդեցութիւնը յայտնի է որպէս «Բախտի ողբերգութիւն» եւ կը վերաբերի իրադարձութիւններու անորոշութեան՝ ըստ մեր միջավայրի գնահատման։ Հոգեբանութեան մէջ Նովայի ազդեցութիւնը կը նմանցուի «թիթեռնիկի ազդեցութեան». իւրաքանչիւր առաջին քայլ, իրադարձութիւն կամ երեւոյթ, որ սկիզբին փոքր կամ նոյնիսկ աննշան կը թուի, կրնայ տոմինոյի ազդեցութիւնը ունենալ եւ փոխել ամբողջ ընթացքը:
ՄԱՇՏՈՑ ՔԱՀԱՆԱՅ ԳԱԼՓԱՔՃԵԱՆ
Հոգեւոր բաւարարութեան եւ ներքին խաղաղութեան սերտօրէն առընչուած միջոցներէն մին է «խորհրդածական պահեր»ը՝ որոնք պէտք է ստեղծել կեանքի ընթացքին։
Արդարեւ, մարդուս կեանքը մտահոգութիւններով, դժուարութիւններով, նեղութիւններով, զանազան աշխարհային զբաղումներով խճողուած կեանք մըն է:
ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ
Առիթով մը հօրեղբայրս, երկու հօրաքոյրներս հաւաքուած լուրջ ձեւով կը փորձէին լուծել հօրս ծննդեան հանելուկը. հօրս ծննդեան թուականը ո՛չ ոք գիտէր։ Ողորմած մեծմայրս կ՚ըսէր «դպրոցները նոր սկսած էր». չեմ գիտեր ինչպէս հօրեղբայրս կը յիշէր, որ ձմեռ էր, նոր տարուան շրջան մը:
ԱՐԱ ԳՕՉՈՒՆԵԱՆ
Համաշխարհային հայկական գագաթաժողովի եռօրեայ ծաւալուն աշխատանքը այսօր կ՚աւարտի: Երեւանի «Մերիտիան» կեդրոնի բազմակողմանի քննարկումները անկաշկանդ ու բաց խօսակցութիւններու թատերաբեմը հանդիսացան՝ քանի անկեղծ երկխօսութիւնը բազմապատկիչ գործօններ ստեղծելու անհրաժեշտ նախապայմանը կը համարուի:
Փոխադարձ զարգացման ճանապարհ:
Հայաստան-սփիւռք յարաբերութիւններուն մէջ նոր չափումներ:
Համահայկական հարթութեան վրայ հետզհետէ առաջնահերթ կը դառնայ առկայ խնդիրներու պարագային թիրախային արձագանգի դրութիւններու հաստատումը՝ մինչ համագործակցութեան ընդհանուր հունը բոլորը կ՚առաջնորդէ՝ դէպի մարդուժի պատրաստութեան եւ ժողովրդագրական մարտահրաւէրներու դիմագրաւման հետամուտ ռազմավարութեան ձեւաւորումը: Համազգային մտայնութեան եղափոխութեան ծիրէն ներս ի յայտ կու գայ համակարգային լուծումներով ընթանալու նկատմամբ ընդգծեալ նախապատուութիւնը՝ սերնդափոխութեան զուգահեռ:
Երէկ, Տ.Տ. Գարեգին Բ. Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի մէջ ընդունեց՝ մօտալուտ Միւռոնօրհնութեան եւ Մայր Տաճարի վերաօծման արարողութիւններու կազմակերպչական աշխատանքներուն ներգրաւուած կամաւոր երիտասարդները։