ՄԱՇՏՈՑ ՔԱՀԱՆԱՅ ԳԱԼՓԱՔՃԵԱՆ
Որքա՜ն մայրածիններ եկեր անցեր են մեր սա ապրած երկրի վրայէն։ Աշխարհ շատ է տեսեր այս կեանքին առեղծուածը լուծելու աշխատող փիլիսոփաներու կեանքէն՝ անիրական երջանկութիւնը լիապէս վայելելու բուռն փափաքէն մղուած եւ քշուած յուսախաբներ։
ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ
Ամէն կանխատեսում, անշուշտ, չի համապատասխաներ իրականութեան։ Հին մտաւորականները մեծ յոյսեր ունէին, որ գիտութիւնը զարգանալով աշխարհի երեսէն պիտի վերացնէ վարակիչ հիւանդութիւնները եւ լուծումներ գտնէ ճարակներուն.
ՄԱՇՏՈՑ ՔԱՀԱՆԱՅ ԳԱԼՓԱՔՃԵԱՆ
Սէրը՝ ճշմարիտ եւ անկեղծ սէրը միայն սիրոյ իմաստին թափանցողներ, սէրը ապրողներ, սիրողներ եւ սիրուողներ, սէրը ո՛չ միայն բառ մը, ո՛չ միայն պարզ զգացում մը համարողներ, այլ սէրը կեանք՝ յաւիտենական կեանք, անմահութիւն ընդունողներ եւ յաւիտենականութեան ճաշակը ճաշակողներ եւ սիրոյ գիտակցութիւնը ունեցողներ կրնան հասկնալ եւ սրտաբուխ արտայայտել «սէր»ը։
ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ
Մեր թուականէն մօտաւորապէս մէկ դար առաջ ապրած մտաւորականներ գիտութեան եւ մարդկութեան ապագայ զարգացումը այնքան ալ դրական ձեւով չէին տեսներ։ Այո, գիտութիւնը պիտի գար որոշ դժուարութիւններու լուծում տալու՝ որոշ հիւանդութիւններ վերացնելու (ինչպէս օրինակ, մահացու թոքախտը՝ որ մեր օրերուն սովորական հիւանդութիւն մըն է, սակայն անցեալին ինչքա՜ն երիտասարդ կեանքեր խլած է).
ՄԱՇՏՈՑ ՔԱՀԱՆԱՅ ԳԱԼՓԱՔՃԵԱՆ
Ինչո՞ւ կը սորվինք, ինչո՞ւ կ՚ուսանինք։ Կը սորվինք, կ՚ուսանինք լաւ, կատարեալ «մարդ» ըլլալու համար, կ՚ուսանինք, որպէսզի ընտիր տեղ եւ դրական դեր ունենանք ընկերութեան մէջ, կ՚ուսանինք, քանի որ գիտութիւնը ո՛ւժ մըն է, զօրութիւն մըն է, ազդու միջոց մըն է դիրք մը ունենալու համար հասարակութեան մէջ ընդհանրապէս. «կ՚արդայ, ուսեալ մարդ եղիր, սորվէ. որպէսզի մա՛րդ ըլլաս…», կ՚ըսուի, բայց ի՞նչ է «մարդ ըլլալ», անիկա ընդհանրապէս զանց կ՚առնուի։
ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ
Մեր թուականէն աւելի քան հարիւր տարիներ առաջ մտածողներ, կենսաբաններ ու փիլիսոփայական մտածողութիւն ունեցող անձեր կը փորձէին որոշ հետեւողութիւններ ընել, թէ ինչպիսին պիտի ըլլար 2000 թուականը։
ՄԱՇՏՈՑ ՔԱՀԱՆԱՅ ԳԱԼՓԱՔՃԵԱՆ
Մարդիկ, ընդհանրապէս որքան գոհ են իրենց անհատական առաւելութիւններէն եւ գործերէն, նո՛յնքան դժգոհ են հաւաքական կեանքի գործունէութենէն, եւ որքան թոյլատու եւ ներողամիտ են իրենց անձնական տկարութիւններու, թերութիւններու եւ անկատարութիւններու համար, նո՛յնքան աններող եւ բուռն քննադատներ կը դառնան պատասխանատու անձերու եւ պաշտօնական մարմիններու հանդէպ։
ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ
Տարօրինակ ձեւով մարդոց մօտ մտաւորական դառնալու, իսկ չկարենալու պարագային մտաւորական ձեւանալու մարմաջը կայ։ Անշուշտ կը հասկնանք, այդ ցանկութիւնը գուցէ աւելի «իմաստուն» երեւելու, հասարակութեան մէջ գոռոզանալու եւ մեծամիտ դառնալու միջոց մըն է, սակայն, մտաւորականութիւնը շա՛տ աւելին է քան այդ «համբաւ»ը:
ՄԱՇՏՈՑ ՔԱՀԱՆԱՅ ԳԱԼՓԱՔՃԵԱՆ
Մարդու մը իսկական արժէքը գնահատելու միակ ստուգանիշը կամ, ըսենք, վաւերանիշը պէտք է իր սրտին մէջ փնտռել, քանի որ մարդ իր սրտին մէջ է, որ կ՚ապրի, եւ կ՚ապրի իր սրտին թելադրած զգացումներով՝ սէրերով եւ միտումներով, որոնք իր ամբողջ կեանքին ուղեցոյցը պիտի կազմեն։
ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ
Դարեր շարունակ՝ մա՛նաւանդ վերջին մի քանի տասնամեակներուն, գրեթէ բոլորին՝ մա՛նաւանդ հայ ազգին համար ուսումնասիրութեան արժանի հարց մըն է, թէ «ո՞վ է մտաւորականը»։ Այս նիւթը կարեւոր կը նկատենք, որովհետեւ մինչեւ օրս «մտաւորական» ըլլալու համար յստակ չափանիշ մը չունինք՝ այնպէս, ինչպէս չունինք յստակ չափանինշեր շատ մը այլ երեւոյթներու եւ արժէքներու պարագային:
