ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ
Բազմիցս գրուած ու քննարկըւած է Հայ Առաքելական Եկեղեցւոյ «Ազգային Եկեղեցի» ըլլալու իրողութիւնը։ Անշուշտ, այդ «ազգային» արտայայտութիւնը տասնամեակներ շարունակ տարբեր մեկնաբանութիւններու առիթ տուած է, սակայն, բոլորս ալ գիտենք, որ Հայ Եկեղեցին մեկուսացած հոգեւոր կեդրոն մը ըլլալու փոխարէն՝ հայ ազգին անբաժան մէկ մասնիկը եղած է. հաստատութիւն՝ որ հայ ազգին պարգեւեց հայոց այբուբենը, գիր-գրականութիւն, պատմութիւն եւ շատ աւելին:
ՄԱՇՏՈՑ ՔԱՀԱՆԱՅ ԳԱԼՓԱՔՃԵԱՆ
«Զայն որ Աստուած միաւորեց՝ մարդ թող չզատէ». (ՄԱՏԹ. ԺԹ 6)։ Արդարեւ, Աստուծոյ ներկայութեամբ եւ օրհնութեամբ կազմուած ամուսնութեան միութիւնը՝ որ հաստատ հիմերու վրայ հաստատուած է, անլուծանելի՛ է, քանի որ Աստուծոյ ներկայութեամբ ապահովուած է ան։
ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ
Անցեալին կար ժամանակ, ուր միայն աշխարհականներ եկեղեցին բարեփոխելու հրամայականին մասին կը խօսէին, սակայն, ժամանակը նոյն այդ կարծիքը արթնցուց որոշ եկեղեցականներու մէջ եւս եւ այսօր Հայ Առաքելական Եկեղեցին գլխաւորող Ամենայն Հայոց Վեհափառ Հայրապետն ու Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսը եւս թէ՛ եկեղեցւոյ եւ թէ իրենց անսխալական չըլլալը հասկնալով կը խօսին բարեփոխութիւններու մասին։
ՄԱՇՏՈՑ ՔԱՀԱՆԱՅ ԳԱԼՓԱՔՃԵԱՆ
Կեանքը պէտք է ապրիլ խորութեամբ, քանի որ որեւէ մակերեսային ապրում իմաստ չ՚ունենար, հիմ չունեցող շէնքի կը նմանի։ Մարդ պէտք է թափանցէ ամէն վիճակի, խորութեամբ ապրուի, քանի որ մարդ բանաւոր արարած մըն է եւ իր որոշումները իր ազատ կամքովը կու տայ։
ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ
Երջանկայիշատակ Գարեգին Ա. Կաթողիկոս, երբ տակաւին վարդապետ էր, իր աշխատութիւններէն մէկուն մէջ հետեւեալ տողերը գրի կ՚առնէր. «Ժամանակը ծանր է եւ լուրջ, իսկ մենք թեթեւ ենք եւ անհեռատես, ժամանակը հիմնաւորութիւն կը պահանջէ եւ գործ, իսկ մենք օդային ամրոցներ կը շինենք ու բառեր կ՚արտասանենք…
ՄԱՇՏՈՑ ՔԱՀԱՆԱՅ ԳԱԼՓԱՔՃԵԱՆ
Երբ հաւատացեալին սրտին մէջ յառաջ բերած մղումները կը կաշկանդուին կամ կը խափանուին՝ Սուրբ Հոգին կը տրտմի. «Ո՛վ խստապարանոցներ եւ սրտով եւ ականջով չթլփատուածներ, դուք ամէն ատեն Սուրբ Հոգիին հակառակ կը կենաք, ինչպէս ձեր հայրերը՝ ա՛յնպէս ալ դուք», կ՚ըսէ Ստեփանոս. (ԳՈՐԾ. Է 51)։
ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ
Ամբողջական դար մը մարդկութեան մէջ շա՜տ բան կրնայ փոխել, սակայն, շատ անգամ մեզի զարմանք կը պատճառէ այն իրողութիւնը, որ վերջին մէկ դարը յաջողեցաւ մարդկութեան մէջ փոխել այնքան բան՝ ինչքան չէր կրցած փոխել մի քանի տասնեակ դարեր:
ՄԱՇՏՈՑ ՔԱՀԱՆԱՅ ԳԱԼՓԱՔՃԵԱՆ
Նեղութիւններու մասին յաճախ խօսիլ, թերեւս ոմանք նեղութեան պատճառ համարեն եւ յոռետեսութիւն նկատեն, բայց անուրանալի ճշմարտութիւն մըն է, թէ նեղութիւնները կեանքի անբաժան երեւոյթներն են։
ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ
«Քաջ նոր աշխարհ» աշխատութեան մէջ հեղինակ Ալտըս Հաքսլիի լայն տեղ կու տայ հաւատքին եւ կը քննադատէ մարդկային հաւատքը, շատ անգամ այդ մէկը իմաստէն բաժնուած ու արհեստական նկատելով։ Հեղինակը դիտել կու տայ, որ աշխարհի մէջ փոփոխութիւն կը կրէ մարդոց հաւատքը.
ՄԱՇՏՈՑ ՔԱՀԱՆԱՅ ԳԱԼՓԱՔՃԵԱՆ
Տէրունական աղօթքին այս տողը. «Քու կամքդ թող ըլլայ…» կարգ մը հաւատացեալներու կարծիքով ամենադժուարին մասը կը կազմէ անվերապահօրէն ընդունելու համար, քանի որ կ՚ենթադրէ անհատի ազատութեան սահմանափակում եւ կամ ճնշում անոր կամքին վրայ։
