Հոգե-մտաւոր

ՄԱՇՏՈՑ ՔԱՀԱՆԱՅ ԳԱԼՓԱՔՃԵԱՆ

Կ՚ըսուի, թէ եթէ մարդիկ իրենց բացակայութեան ուրիշներու կողմէ իրենց մասին խօսուածները եւ ըսուածները գիտնային, աշխարհի վրայ մէկ բարեկամ իսկ չէր մնար։

ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ

Քասունիին գրութեան մինչեւ այս մասը, կրնայ ըլլալ շատերու համար «ենթադրութիւն» կամ անձնական վերլուծութիւն նկատուի։

​ՄԱՇՏՈՑ ՔԱՀԱՆԱՅ ԳԱԼՓԱՔՃԵԱՆ

Ինչպէս բանաստեղծը կ՚ըսէ, շատ անգամ դէպի առաջ կը քալենք, բայց երբեք չե՛նք յառաջանար։

ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ

Կայ այն համոզումը, որ անցեալին ապրող հայը շատ աւելի հաւատացեալ ու Աստուածավախ էր՝ քան այսօր։ Այս հաստատումին ճշտութիւնը հարցականի տակ կը դնենք, որովհետեւ հակառակ այն իրողութեան, որ հասարակ ժողովուրդին մօտ հաւատքի արտայայտութիւնը աւելի վառ ու կենդանի էր, սակայն, կար դրամին հակառակ կողմը՝ մտաւորականութիւնը:

ՄԱՇՏՈՑ ՔԱՀԱՆԱՅ ԳԱԼՓԱՔՃԵԱՆ

Յաճախ կը խորհրդածենք եւ կը խօսինք Աստուծոյ կամքին մասին։ Երբ կ՚աղօթենք եւ կը խնդրենք՝ Աստուծոյ կամքը նախամեծար կը սեպենք։ Ոմանք, Աստուծոյ կամքը կը շփոթեն «ճկատագիր»ի հետ։ Աստուծոյ կամքը՝ նախապէս տրուած «անջնջելի վճիռ» կը կարծեն։

ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ

Մեր օրերուն գիր գրականութեամբ զբաղողները «նախանձելի» ըլլալ կը թուին, որովհետեւ մարդկային միտքը բթացնող այս աշխարհին մէջ կամաց կամաց հասարակութիւնը կարիքը կը սկսի զգալ իմացականութեան։ Սակայն, այդ «նախանձ»ը գիտելիքի ու իմաստութեան ծարաւէն չի ծնիր։

ՄԱՇՏՈՑ ՔԱՀԱՆԱՅ ԳԱԼՓԱՔՃԵԱՆ

Սուրբ Յովհան Ոսկեբերան (շուրջ 347-407), տիեզերական եկեղեցւոյ ամենապայծառ դէմքերէն մին, կ՚ըսէ. «Սուրբ Հոգին մկրտութեան աւազանով վերստին ծնուածներուն իմաստութեան, թարգմանութեան շնորհները եւ կարողութիւնը կու տայ։

ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ

Շատեր կը կարծեն ու կը հաւատան, թէ կեանքը պատահական եւ կամ գուցէ նախորոշուած դէպքերու շղթայ մըն է, սակայն, ի տարբերութիւն շատերու կը հաւատանք, որ այդ բոլորը կամայ-ակամայ տեղ մը սեփական ընտրութեան ու գիտակցական վիճակի մը արդիւնքն է եւ այդ մէկը կրնա՛նք փաստել:

ՄԱՇՏՈՑ ՔԱՀԱՆԱՅ ԳԱԼՓԱՔՃԵԱՆ

«Ես հասկցայ այն ամէնը՝ ի՛նչ որ ծածուկ էր եւ բացայայտուեցաւ, որովհետեւ իմաստութիւնը, որ բոլորին ճարտարապետն է, սորվեցուց ինծի։ Անոր մէջ կայ բանական հոգի, որ սուրբ է. միածին, բազմաբաշխ, նուրբ, դիւրաշարժ, պարզ, անարատ, յայտնի, անվրէպ, բարեսէր, արագ, անարգել, բարերար, մարդասէր, հաստատուն, զգուշաւոր, անհոգ, ամենազօր, ամենահայեաց եւ կարող՝ թափանցելու մտաւոր, մաքուր եւ նրբին բոլոր բաներու մէջ։

ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ

«Հայ ժողովուրդը շինարա՛ր ժողովուրդ է», սուտը ո՞վ հրապարակ նետած է չենք գիտեր, սակայն, լաւապէս կը հաւատանք, որ շինելու կողքին քանդելու մեծ սէր ու մասնագիտութիւն ունեցող այս ազգը շինելէ աւելի քանդած ու կործանած է, այն տարբերութեամբ, որ ուրիշներ օտարինը քանդած են՝ իսկ ինք իր սեփականը: