ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ
Հայ գրականութեան մէջ թէեւ ինքնասպան եղող գրողներ ունեցած ենք, սակայն, ինքնասպանութեան եւ մահուան մասին այնքան ալ լայն գրականութիւն մը չունինք։ Բայց եւ այնպէս, յատկանշական է հայ գրող Նար-Դոսի 114 տարիներ առաջ՝ 1912 թուականին Թիֆլիզի մէջ հրատարակած «Մահը» աշխատութիւնը, որ ամբողջութեամբ ինքնասպան երիտասարդի մը մասին կը պատմէ։
ՄԱՇՏՈՑ ՔԱՀԱՆԱՅ ԳԱԼՓԱՔՃԵԱՆ
Մաքրութիւնը՝ թէ՛ մարմնական, թէ՛ բարոյական կարեւոր տեղ կը գրաւէ մարդկային կեանքին մէջ։ Այս ուղղութեամբ, ինչպէս մարդկային արարքներու մէջ, նաեւ խօսքերու եւ մտածումներու մէջ ալ մաքրութիւնը անհրաժեշտ կը նկատուի։
ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ
Այնպէս ինչպէս սէրը, նոյնպէս տխրութիւնը առեղծուածային բնոյթ ունի։ Մարդ կայ դժուարութեան, տառապանքի դիմաց կը հասուննայ, աւելի զօրաւոր կը դառնայ եւ իր իսկ սխալներէն սորվելով աւելի հզօր կը դառնայ, իսկ մարդ ալ կայ նոյն տխրութեան եւ տառապանքին դիմաց կ՚ուզէ չապրիլ ու վերջ կու տայ իր կեանքին.
ՄԱՇՏՈՑ ՔԱՀԱՆԱՅ ԳԱԼՓԱՔՃԵԱՆ
Սա անուրանալի է, սիրելիներ, որ Աստուծմէ խնդրելէ չենք դադրիր, միշտ կը պահանջենք, բայց մեր ստացածներուն համար շնորհակալութիւն յայտնելու, գոհութիւն տալու մէջ յաճախ կը թերանանք, անտարբեր կը գտնուինք այդ մասին։
ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ
Ինքնասպանութեան մէջ յատուկ բաժին ունի գաղափարի համար կատարուած ինքնասպանութիւնները. կեանքը զոհաբերել համոզումի եւ գաղափարի համար խոր գիտակցութիւն եւ ուժ կը պահանջէ.
ՄԱՇՏՈՑ ՔԱՀԱՆԱՅ ԳԱԼՓԱՔՃԵԱՆ
Սուրբ Հոգին զատորոշել կու տայ մեզի՝ մէկ կողմէ այն «նեղութիւն»ը՝ որ անհրաժեշտ է ներքին մարդուն հոգեւոր աճումին անոր հաւատարմութիւնը փորձելու հեռանկարով, եւ միւս կողմէ «փորձութիւն»ը՝ մարդը կը տանի մեղքին եւ մահուա՛ն։
ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ
Ինքնասպանութեան տարածուած պատճառներէն մէկն ալ ամօթի զգացումն է. մարդ արարած իր կեանքին մէջ (յաճախ նոյնիսկ մահէն ալ աւելի) կը վախնայ խայտառակուելէ: Մարդ արարած աշխարհի ամենէն վատ անձն անգամ ըլլայ, կ՚ուզէ իր անուան շուրջ դրական պատկեր մը ստեղծել, որովհետեւ խայտառակութիւնը հոգեկան ծանր բեռ մըն է մարդուն վրայ:
ՄԱՇՏՈՑ ՔԱՀԱՆԱՅ ԳԱԼՓԱՔՃԵԱՆ
Սա անվիճելի իրականութիւն մըն է, թէ արդիւնքը չ՚արդարացներ միջոցը։ Բայց ինչպէս ամէն պարագայի մէջ՝ այս ճշմարտութեան ալ չհաւանողներ եւ հակառակ կարծիք արտայայտողներ եղած են միշտ եւ այսօր ալ, անշուշտ, կը գտնուին մերժողներ այս սկզբունքը։
ՀՐԱՅՐ ՏԱՂԼԵԱՆ
Նկատի ունենալով, որ քիչ չեն ինքնասպան անձանց թիւը, նոյնպէս քիչ չեն նաեւ անոնց ետին ձգած նամակները՝ որոնց մէջ կարելի է գտնել բազմազանութիւն: Մարդ կայ իր ինքնասպանութեան վերջին նամակը գրած է ձեռագիր, մարդ ալ կայ մեքենագրած եւ կամ տեսագրած է.
ՄԱՇՏՈՑ ՔԱՀԱՆԱՅ ԳԱԼՓԱՔՃԵԱՆ
«Աստուած այնպէս սիրեց…»։ Այս աննշան բառը. «այնպէս», ցոյց կու տայ չափը։ Նախադասութեան մնացած մասը կը բացատրէ այն ամէն բաները՝ որոնք Քրիստոս յանձն առաւ մեզի համար, ի՛նչ որ Աստուած կրեց՝ երբ Քրիստոսը տուաւ։
